Τι είναι η Άνω Μεριά (και γιατί δεν μοιάζει με χωριό)
Πέντε χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Χώρας, η Άνω Μεριά απλώνεται κατά μήκος του κεντρικού δρόμου χωρίς κέντρο, χωρίς πλατεία, χωρίς «σκηνικό». Είναι ένας ζωντανός αγροτικός οικισμός από θεμωνιές — τις αυτάρκεις αγροικίες της Φολεγάνδρου, καθεμία με το αλώνι, τον φούρνο και τη στέρνα της — όπου οι κάτοικοι ακόμη καλλιεργούν, τρυγούν και βόσκουν κατσίκια στις πεζούλες. Εδώ βλέπετε το νησί που υπήρχε πριν από τον τουρισμό. Η διαδρομή από τη Χώρα είναι από τις ωραιότερες σύντομες βόλτες των Κυκλάδων: κορυφογραμμή με θέα και στα δύο πέλαγα.
Το Λαογραφικό Μουσείο: μια θεμωνιά ανοιχτή για εσάς
Για να καταλάβετε τι βλέπετε γύρω σας, ξεκινήστε από το Λαογραφικό (Οικολογικό & Λαογραφικό) Μουσείο: μια αναστηλωμένη θεμωνιά που δείχνει πώς ζούσε μια οικογένεια της Άνω Μεριάς — το πατητήρι, ο ξυλόφουρνος, τα εργαλεία του θερισμού, το αλώνι. Λειτουργεί τους καλοκαιρινούς μήνες, συνήθως τα απογεύματα, με συμβολικό εισιτήριο. Δεν θα σας πάρει πάνω από 30–40 λεπτά, αλλά αλλάζει το βλέμμα με το οποίο βλέπετε το υπόλοιπο νησί: οι ξερολιθιές και τα αλώνια που προσπερνάτε παντού αποκτούν ξαφνικά νόημα.
Ματσάτα και ταβέρνες: εδώ τρώει το νησί
Η Άνω Μεριά είναι η γαστρονομική πρωτεύουσα της Φολεγάνδρου. Στις ταβέρνες της — απλές, οικογενειακές, με τραπέζια σε αυλές — θα δοκιμάσετε τα καλύτερα ματσάτα του νησιού: χειροποίητο ζυμαρικό ανοιγμένο στο χέρι, σερβιρισμένο παραδοσιακά με κόκορα ή κουνέλι κοκκινιστό. Συνοδεύστε με σουρωτό τυρί, ντόπια αυγά και χύμα κρασί. Οι μερίδες είναι γενναιόδωρες και οι τιμές αγροτικές, όχι τουριστικές. Έξτρα λόγος να έρθετε βράδυ: ο γυρισμός στη Χώρα με το σκούτερ κάτω από τα αστέρια, με τα φώτα του χωριού να τρεμοπαίζουν στο βάθος, είναι μικρό ταξίδι από μόνος του.
Οι παραλίες της Άνω Μεριάς: η πύλη προς τη δύση
Από την Άνω Μεριά ξεκινούν όλοι οι δρόμοι προς τις άγριες ακτές του νησιού: ο χωματόδρομος για τον Άγιο Γεώργιο στον βορρά, οι διαδρομές για Λιβαδάκι και Αμπέλι στα δυτικά, και τα παλιά μονοπάτια για όσους προτιμούν πεζοπορία. Καμία από αυτές τις παραλίες δεν έχει καντίνα — ψωνίστε προμήθειες από τα παντοπωλεία του χωριού πριν κατηφορίσετε. Εδώ είναι και το σημείο όπου η γουρούνα 4×4 από πολυτέλεια γίνεται αναγκαιότητα: οι κατηφόρες προς τη θάλασσα είναι απότομες, με χαλίκι, και θέλουν όχημα με κράτημα και φρένα που εμπιστεύεστε.
Η γουρούνα για τη δυτική Φολέγανδρο
4×4, ανάρτηση για χαλίκι και δύο θέσεις — τα CFORCE κατεβαίνουν σε Λιβαδάκι, Αμπέλι και Άγιο Γεώργιο με ασφάλεια.
Συχνές Ερωτήσεις
- Πώς πάω στην Άνω Μεριά από τη Χώρα;
- 5 χλμ. καλής ασφάλτου — 10 λεπτά με σκούτερ ή γουρούνα. Υπάρχει και λεωφορείο με αραιά δρομολόγια, αλλά για τις παραλίες πέρα από το χωριό θα χρειαστείτε δικό σας όχημα.
- Αξίζει η Άνω Μεριά αν έχω μόνο μία μέρα στο νησί;
- Ναι — έστω για τη διαδρομή και ένα μεσημεριανό με ματσάτα. Αν ο χρόνος πιέζει, συνδυάστε τη με μπάνιο στον Άγιο Γεώργιο ή το Λιβαδάκι και γυρίστε από τη Χώρα για το ηλιοβασίλεμα.
- Υπάρχουν μαγαζιά και βενζίνη στην Άνω Μεριά;
- Υπάρχουν παντοπωλεία και ταβέρνες, αλλά το βενζινάδικο του νησιού βρίσκεται κοντά στη Χώρα — γεμίστε πριν έρθετε. Τα οχήματά μας παραδίδονται πάντα με καύσιμα.
Σχετικοί οδηγοί
Παραλίες Φολεγάνδρου: Ο πλήρης οδηγός για κάθε ακτή του νησιού
Κάτεργο, Αγκάλη, Λιβαδάκι, Αμπέλι και όλες οι παραλίες της Φολεγάνδρου: πρόσβαση, χαρακτήρας και ποιο όχημα χρειάζεστε για την καθεμία.
Οδοιπορικό στη Φολέγανδρο: Το Απόλυτο 3ήμερο με Σκούτερ ή ATV
3ήμερο οδοιπορικό από Καραβοστάση και Χώρα μέχρι Αγκάλη, Κάτεργο και Άνω Μεριά.
Χώρα Φολεγάνδρου: Οδηγός για το ομορφότερο χωριό των Κυκλάδων
Κάστρο, τρεις πλατείες, Παναγία και ηλιοβασίλεμα σε γκρεμό 200 μέτρων: όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη Χώρα της Φολεγάνδρου.
